Ngoại ngồi đó, bên bếp củi và đang hì hụi cầm ống thổi lửa thổi phì phò vào đống tro tàn từ chiều. Tôi chợt nghe tim mình thắt lại. “Ngoại ơi, nhà ta có nồi cơm điện, có bếp ga thế  sao ngoại lại loay hoay hoài với cái ống thổi lửa, với cái chái bếp tối om này? ”-tôi nói. “Ngốc à, mày đã hỏi bao nhiều lần rồi mà sao chẳng nhớ vậy con?”- Ngoại trả lời.

Không phải là tôi vô tâm không nhớ hay không hiểu nhưng tôi hỏi chỉ với mục đích được nghe bà kể về chuyện ngày xưa, cái thời cậu và ông ngoại còn sống, thời các dì chưa lập gia đình, thời tôi còn để chỏm…

Ngày ngoại tôi về làm dâu, nhà ông bà cố còn nghèo lắm. Cả gia đình mười mấy miệng ăn, ông bà  cố cho vợ chồng ngoại  ra ở riêng. Căn nhà tranh vách đất dựng tạm bên góc vườn nhà cố được ông bà ngoại xây dựng nên tổ ấm, hằng ngày rộn tiếng cười của cậu và các dì. Khi đời sống khá hơn một tý, ông ngoại liền xây cho bà một chái bếp.  “Khổ thân! Trời thì nắng chang chang vậy mà ông mày vẫn cứ xuống ruộng lấy đất sét trộn rơm, làm xong cái chái bếp này ông mày ốm một trận mấy tháng trời luôn ”. Mỗi lần kể về cái chái bếp miệng bà cười tủm tỉm, giọng bà trầm lại, tưởng chừng  như đang thủ thỉ nói chuyện cùng ông.  Đã hơn mười năm rồi kể từ khi gia đình tôi rời quê chuyển ra thành phố sống mà cái chái bếp của bà không thay đổi là bao. Vẫn con dao, vài chiếc nồi, chày cối, thúng mủng,…và cả cái ống thổi lửa đã chuyển sang màu đen bóng láng.

Đó là cái ống tre già, chiều dài chừng năm tấc. Cậu đi bộ đội, trong một lần được nghỉ phép về thăm nhà, cậu mang về tặng bà cái ống thổi lửa được làm trong những ngày theo đơn vị lên rừng ứng chiến. Có ai ngờ, sau lần về phép đó cậu đã hy sinh trong trận càn của Mỹ. Dù không nói ra nhưng tôi biết cái ống thổi lửa là món quà  đầu tiên và cũng là cuối cùng mà cậu dành tặng cho bà. Những đêm mùa đông mưa dầm lạnh buốt, trong gian bếp nhỏ, bà ngồi chồm hổm, tay cầm cái ống thổi lửa, người hơi cúi về phía trước, chúm tròn miệng, thổi vào ống. Tiếng thổi lửa của bà đặc biệt lắm, chỉ là một làn hơi dài đi qua cái ống nhỏ, một tiếng “phù” đùng đục, tròn trịa và rất nhẹ, nhưng luôn là âm thanh đánh thức  tôi dậy học bài mỗi sáng sớm. Có hôm, ngủ dậy lạnh quá, tôi ôm vở  xuống  bếp nhìn bà thổi lửa. Kể cũng thật kỳ lạ, nhờ hơi thổi của bà mà ngọn lửa từ từ hé nở, lớn dần và trong phút chốc làm sáng bừng cả căn bếp. Cho đến bây giờ, tôi vẫn còn nhớ như in lời bà dặn: “Để cho ngọn lửa nhanh đỏ phải thổi nhẹ thôi, chỉ một làn hơi mỏng là đủ rồi. Tuy nhiên, nếu không khéo lửa tắt, tro sẽ bay tung cả lên. Thế nên, thổi lửa và giữ lửa cho gia đình là cả một nghệ thuật đó, con à!”.

Có thể, với mọi người cái ổng thổi lửa chỉ đơn thuần là vật dụng quá đỗi bình thường của một thời tồn tại trong chái bếp cũ kỹ. Nhưng với ngoại tôi có rất nhiều, rất nhiều lý do để cả đời này bà tự nguyện gắn liền với ống thổi lửa, với cái chái bếp nơi góc nhà.